Net Maaş Hesaplama

Brüt maaştan net maaşa: ne kesiliyor?

Brüt maaş, işverenin bordroda yazdığı tutardır; elinize geçen para değildir. Aradaki farkı dört kesinti oluşturur: SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi. Bu hesaplayıcı 2026 yılı oranlarını kullanır ve kesintileri bordronun uyguladığı sırayla yapar.

Kesintilerin ilk ikisi sabit oranlıdır, son ikisi değildir. Gelir vergisi yıl içinde artar, çünkü kümülatif matrah üzerinden alınır. Bu yüzden aynı brüt ücret ocak ayında bir, aralık ayında başka bir net verir — ve tek bir "aylık net" rakamı vermek yanıltıcı olur.

Hesap sırasıyla nasıl işliyor?

1. Prime esas kazanç bulunur. Prim, brüt ücretin tamamından değil, üst sınırla sınırlı tutardan kesilir. 2026 yılında aylık üst sınır 297.270 TL, alt sınır ise brüt asgari ücret olan 33.030 TL'dir.
2. SGK primi işçi payı kesilir. Oran %14'tür; bunun 9 puanı malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası, 5 puanı genel sağlık sigortasıdır.
3. İşsizlik sigortası primi kesilir. İşçi payı %1'dir.
4. Gelir vergisi matrahı bulunur. Brüt ücretten yukarıdaki iki prim düşülür. Kalan tutar her ay bir öncekinin üzerine eklenir; vergi bu kümülatif tutara göre hesaplanır.
5. Tarife uygulanır. 2026 ücret tarifesinde ilk 190.000 TL için %15, 400.000 TL'ye kadar %20, 1.500.000 TL'ye kadar %27, 5.300.000 TL'ye kadar %35, aşan kısım için %40 uygulanır.
6. Asgari ücret istisnası düşülür. Ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisinden ve damga vergisinden istisnadır.
7. Damga vergisi kesilir. Oran binde 7,59'dur ve istisna nedeniyle yalnızca asgari ücreti aşan kısma uygulanır.

Asgari ücretlinin neden vergisi çıkmıyor?

Bu, hesabın en çok yanlış anlaşılan yeri. İstisna sabit bir indirim değildir: aynı kümülatif tarife asgari ücrete uygulandığında çıkan verginin kendisidir. Asgari ücretle çalışan birinde hesaplanan vergi ile istisna tutarı birbirine eşitlenir ve ödenecek vergi sıfıra iner.

Rakamla görmek en açığı. Brüt 33.030 TL'den %14 SGK primi ve %1 işsizlik primi düşülür; geriye kalan tutar tam olarak 28.075,50 TL'dir — yani yayımlanan net asgari ücret. Gelir vergisi ve damga vergisi kalemleri sıfırdır, çünkü ikisi de istisna kapsamındadır.

Asgari ücretin üzerinde kazananlar da bu istisnadan yararlanır. İstisna herkese uygulanır; sadece asgari ücretlide kesintiyi tamamen sıfırladığı için orada daha görünür olur.

Sizin bordronuz neden farklı çıkabilir?

Hesaplayıcı yıl boyunca değişmeyen bir brüt ücret ve tam ay çalışma varsayar. Gerçek bordroyu bundan uzaklaştıran dört şey vardır:

• Düzensiz ödemeler. Prim, ikramiye ve fazla mesai o ayın matrahını şişirir ve sizi üst dilime beklediğinizden erken taşır.
• Engellilik indirimi. Vergi matrahından ayrıca indirim yapılır; hesaplayıcıda yer almaz.
• Bireysel emeklilik ve sendika aidatı. İşveren aracılığıyla kesiliyorsa neti düşürür.
• Eksik gün ve ücretsiz izin. Hem prim matrahını hem de ücreti azaltır.

İşveren maliyeti tarafında da bir uyarı gerekir: hesaplayıcı işveren payını %21,75 SGK ve %2 işsizlik primi olarak alır. Uygulamada çoğu işveren beş puanlık hazine indiriminden yararlanır, dolayısıyla gerçek maliyet daha düşüktür.

Sık sorulan sorular

Net maaşımdan yıl içinde neden daha çok vergi kesilmeye başlıyor? Gelir vergisi kümülatif matrah üzerinden alınır. Her ay matrahınız bir öncekinin üzerine eklenir ve toplam bir dilim sınırını aştığında üst oran devreye girer. Ücretiniz değişmese bile net maaşınız düşer.

SGK tavanını aşan maaşımdan prim kesiliyor mu? Hayır. Prim yalnızca prime esas kazanç üst sınırına kadar olan kısımdan kesilir; 2026 için bu tutar aylık 297.270 TL'dir. Ancak gelir vergisi ücretin tamamı üzerinden hesaplanır, bu nedenle tavanı aşan kazançta net artışı yavaşlar.

Damga vergisi neden bazı bordrolarda sıfır görünüyor? Asgari ücrete isabet eden kısım damga vergisinden de istisnadır. Asgari ücretle çalışanda matrah sıfırlanır; üzerinde kazananda ise yalnızca aşan kısma binde 7,59 uygulanır.

Bu hesap emekli çalışanlar için de geçerli mi? Değil. Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlarda prim oranı ve dolayısıyla vergi matrahı farklıdır. Güncel oranları sgk.gov.tr ve gib.gov.tr üzerinden doğrulayın.