Emeklilik Hesaplama

Emeklilik için hangi şartlar aranıyor?

Emeklilik tek bir şarta değil, birlikte aranan üç şarta bağlıdır: yaş, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi. Üçü aynı anda dolmadan aylık bağlanmaz, dolayısıyla emeklilik tarihinizi en geç dolan şart belirler. Bu hesaplayıcı hangisinin belirleyici olduğunu bulur.

Aşağıdaki şartlar, ilk defa Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı olanlar için geçerlidir. Sigorta başlangıcı daha eski olanlar geçiş hükümlerine tabidir; bu hesaplayıcı o tabloları içermez.

Şartlar ve hesap sırası

1. Yaş şartı kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını doldurmaktır.
2. Prim gün şartı hizmet akdiyle çalışanlarda 7200 gündür. Bağ-Kur ve memur kapsamındakilerde 9000 gün aranır.
3. Eksik gün hesaplanır. Bugünkü prim gününüz ile hedef arasındaki fark, ayda bildirilen prim gününe bölünerek şartın hangi tarihte dolacağı bulunur.
4. Uygulanacak yaş haddi belirlenir. Yaş haddi bugüne göre değil, prim gün şartının dolduğu tarihe göre saptanır.
5. İki tarih karşılaştırılır. Yaş şartının ve prim şartının dolduğu tarihlerden geç olanı emeklilik tarihinizdir.

Kademeli yaş: en çok gözden kaçan kural

Yaş şartı sonsuza kadar 58 ve 60 olarak kalmıyor. Kanun, yaş hadlerini 2036 yılından başlayarak kademeli olarak yükseltiyor: 2036 ve 2037 yıllarında kadın için 59, erkek için 61; 2038 ve 2039'da 60 ve 62; 2040 ve 2041'de 61 ve 63; 2042 ve 2043'te 62 ve 64; 2044 ve 2045'te 63 ve 65; 2046 ve 2047'de 64 ve 65; 2048 yılından itibaren ise kadın ve erkek için 65.

Kritik ayrıntı şudur: hangi kademenin uygulanacağını doğum yılınız değil, prim gün şartını doldurduğunuz tarih belirler. Primini erken tamamlayan biri düşük yaş haddine yakalanır; aynı yaştaki ama primini geç tamamlayan biri bir üst kademeye düşer ve yıllarca daha çalışır. Prim gününü hızlandırmak, bu yüzden sadece bir şartı değil ikisini birden etkiler.

Aylık bağlama oranı ne anlama geliyor?

Aylık bağlama oranı, ortalama aylık kazancınızın ne kadarının emekli aylığı olarak bağlanacağını gösteren orandır. Toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için 2 puan olarak uygulanır ve 360 günden eksik süreler orantılı sayılır. Oran hiçbir durumda yüzde 90'ı geçemez.

Buradaki uyarı önemlidir: aylık bağlama oranı size aylığın lira tutarını vermez. Lira tutarı için ayrıca ortalama aylık kazancınızın ve güncelleme katsayılarının bilinmesi gerekir; bu hesaplayıcı onları hesaplamaz. Oran yalnızca "kazancımın yüzde kaçını alacağım" sorusunu yanıtlar.

Kısmi aylık ise ayrı bir yoldur: yaş hadlerine üç yıl eklenmek — 65 yaşı geçmemek üzere — ve en az 5400 gün prim bildirilmiş olmak şartıyla da aylık bağlanabilir. Daha erken prim tamamlayıp daha geç yaşta emekli olmayı kabul edenler için bir seçenektir.

Sizin tarihiniz neden farklı çıkabilir?

• EYT kapsamı. Sigorta başlangıcı yeterince eski olanlarda yaş şartı hiç aranmaz; yalnızca prim gün sayısı ve sigortalılık süresi aranır.
• Sigortalılık süresi. Hesaplayıcı prim gününe odaklanır; başlangıç tarihinden itibaren geçmesi gereken asgari süre ayrıca kontrol edilmelidir.
• Farklı statülerde geçen süreler. Hizmet akdi, Bağ-Kur ve memurluk süreleri birleştirilirken farklı kurallar işler.
• Askerlik ve doğum borçlanması. Borçlanılan süreler hem prim gününü hem başlangıç tarihini değiştirebilir.

Sık sorulan sorular

Prim günümü doldurdum ama yaşım gelmedi; ne olur? Aylık bağlanmaz. Çalışmaya devam edebilir ya da bırakabilirsiniz; yaş şartını doldurduğunuz tarihte başvurursunuz. Bu süre boyunca prim ödemeye devam ederseniz aylık bağlama oranınız yükselir.

Yaş haddim neden 58 değil de daha yüksek çıkıyor? Çünkü yaş haddi prim gün şartını doldurduğunuz tarihe göre belirlenir. Prim şartınız kademeli artışın başladığı yıllara denk geliyorsa o yılın haddi uygulanır.

Aylık bağlama oranı yüzde 90'a ulaşırsa çalışmaya devam etmek anlamsız mı? Oran açısından evet, tavan bağlar. Ancak ortalama aylık kazancınız yükselmeye devam edebilir ve aylığın tutarı bundan etkilenir.

Bağ-Kur'lu olarak prim ödesem daha erken emekli olur muyum? Tersine — hizmet akdiyle çalışanlarda 7200 gün aranırken Bağ-Kur ve memur kapsamında 9000 gün aranır. Kendi durumunuzu sgk.gov.tr üzerinden hizmet dökümünüzle doğrulayın.